De toekomst voor banken: plug & play

Het einde van de banken – zoals we die kennen – deel 1

De toekomst voor banken: plug & play

Steeds meer bedrijven zien kansen om hun dienstverlening te verbeteren door betalen en andere financiële diensten te integreren in hun aanbod. Door digitalisering wordt dit eenvoudiger en goedkoper. Betekent dit het einde van de banken, zoals we die kennen? In dit eerste deel de impact van het veranderende speelveld voor banken.

Nu de lockdowns langzaamaan worden opgeheven, kunnen veel consumenten eindelijk het geld weer gaan uitgeven dat ze het afgelopen jaar hebben opgespaard. En dat uitgeven wordt steeds gemakkelijker en prettiger, dankzij een talloze nieuwe innovatieve betaalmogelijkheden.

Wereldwijd betalen in winkels door met je mobieltje te zwaaien zonder contact geld of een bankpas op zak; het splitten van een rekening met je vrienden; achteraf betalen voor je online aankoop, pas als de retourzending is verwerkt; je rekening in termijnen afbetalen; elkaar met één klik rechtstreeks betalen bij de overdracht van tweedehands kleding of spullen, gevonden via een online marktplaats; betalen met cryptomunten zoals de Bitcoin; je bankenapp als huishoudboekje; geldpotjes aanmaken voor vaste lasten en om te sparen om zo je uitgaven beter te plannen; of toch liever beleggen met hulp van een robo-adviseur of automatisch door gebruik van professionele bots; een fooitje geven om iemands bijdrage aan de discussie op Twitter te waarderen of aan een artiest; of iemand geld lenen samen met anderen.

Mollie

In juni haalde het Nederlandse betaalbedrijf Mollie, 665 miljoen euro op bij investeerders om verdere groei te financieren. Het bedrijf wordt hiermee gewaardeerd op zo’n 5,4 miljard euro, ruim de helft van het veel grotere ABN Amro. Mollie groeit hard en wil de concurrentie aangaan met banken. Het voorbeeld laat goed zien hoe de financiële wereld aan het veranderen is als gevolg van digitalisering.

Betaaldiensten maken klanten trouw

De markt voor betaalverkeer is enorm aan het veranderen en kan groeien nu bedrijven en consumenten steeds meer wereldwijd en online aankopen doen. Bovendien is het lucratief voor bedrijven om financiële diensten te integreren in hun eigen dienstverlening. Hiermee kunnen ze hun klanten en gebruikers beter bedienen, langer vasthouden en meer aan ze verdienen.

  • Zo geven klanten meer uit in (web)winkels waar ze zich vertrouwd voelen door flexibele afbetaling achteraf of betaling in termijnen, mogelijk gemaakt door bijvoorbeeld Afterpay en Klarna.
  • Bol.com helpt verkopers op het platform om snel en eenvoudig geld te lenen voor het uitbreiden van het eigen aanbod of een snellere dienstverlening. De Rabobank, is een van de partners en beslist in 15 minuten over een kredietaanvraag.
  • Takeaway biedt werkgevers de kans om maaltijden te betalen voor hun personeel, een alternatief voor kantines.  
  • Uber, dat veel geld kwijt is aan het werven van chauffeurs, heeft betaaldiensten geïntegreerd om de boekhouding van de taxiritten bij te houden.
  • Eerder dit jaar nam Ikea een belang van 49 procent in de Ikano Bank om daarmee in de toekomst ‘de eigen producten en diensten toegankelijker, betaalbaarder en duurzamer te maken’. Denk bijvoorbeeld aan het huren van meubels en zonnepanelen in plaats van kopen en het in termijnen afbetalen.

Bankieren zonder banken

Deze ontwikkelingen hebben een grote impact op de bestaande banken. Steeds minder vaak is de bank of het bankfiliaal het vertrekpunt voor de klant. Het ‘point of service’ verschuift naar een ‘customer journey’ elders, waarbij een financiële transactie nodig is of waarbij banksaldo’s geraadpleegd moeten worden.

Voor de frictieloze, ‘smooth’ betalingen tijdens de klantreis vindt achter de schermen een complexe technische samenwerking plaats waarbij meerdere financiële systemen van meerdere aanbieders worden geraadpleegd. Zo worden de betalingen van Apple Pay op de achtergrond afgehandeld door de systemen van de Nederlandse banken (iDEAL) en MasterCard. Apple bewaakt de gebruikerservaring en verzorgt de interface naar de consumenten: het betaalgemak.

De bank wordt steeds meer gereduceerd tot ‘een app’ 

Het gevolg hiervan is echter wel dat de bank steeds meer gereduceerd wordt tot ‘een app’ en op den duur zelfs helemaal uit het zicht van de klant verdwijnt. Zoals Bill Gates het compact samenvatte: “Banking is necessary, banks aren’t”.

Bankieren als dienst

Dat wil niet zeggen dat er geen kansen meer zijn voor banken. Ze kunnen een belangrijke rol spelen als leveranciers van bancaire diensten aan andere partijen, die in direct contact staan met zakelijke klanten en consumenten: bankieren als dienst, banking as a service. Hoewel de inkomsten gedeeld moeten worden, maakt deze andere partij de gezamenlijke koek groter en creëert nieuwe business waar ook de banken van profiteren.

Om bankieren als dienst te kunnen aanbieden zijn flexibele en modulaire IT-systemen nodig, anders dan de oude ‘legacy’ systemen die de grote banken nog bezitten. De afgelopen jaren zijn banken bezig geweest om hun systemen te vernieuwen en flexibeler en opener te maken.

De toekomst voor banken

De volgende stap die banken moeten zetten om ondernemender te worden en meer te durven experimenteren. Ze moeten een ‘plug and play’-organisatie worden die wendbaar en adaptief is en gemakkelijk kan inspelen op nog ontwikkelende en digitaal transformerende markten. Een organisatie, die andere gemakkelijk laat inpluggen op de eigen organisatie om er nieuwe diensten en toegevoegde waarde mee te creëren, waar beide partijen van profiteren. En die andersom gemakkelijk inplugt op de systemen van anderen. Hierbij spelen technische protocollen en bouwstenen, zogeheten APIs, een belangrijke rol.

Dit betekent dus voortdurend op zoek gaan naar nieuwe kansen en nieuwe partnerships. Met zo’n houding kunnen banken profiteren van de nieuwe markten die nieuwkomers (fintech) en andere partijen (non-banking) ontwikkelen en die de taart van betalingen en financiële diensten als geheel laat groeien. Innovaties vanuit de klant.

Wie passief aan de zijlijn blijft staan, loopt grote kans dat fintech-bedrijven er met een deel van de taart vandoor gaan

Wie te passief aan de zijlijn blijft staan, loopt grote kans dat fintech-bedrijven of andere partijen er met een groot deel van de taart vandoor gaan. En te worden teruggedrongen worden tot een speler die tegen lage marges een bulk toegang tot bankrekeningen moet leveren. De positie van banken wordt dan verder gemarginaliseerd tot een licentiehouder of aanbieder van een goedkope bankinfrastructuur, net zoals de telecombedrijven in de mobiele toepassingen.

De komende jaren zal de markt verder gaan uitkristalliseren, zo verwachten diverse adviesbureaus. Dan zullen de winnaars duidelijker gaan uitlopen op de achterblijvers.

In het volgende deel analyseer ik de opkomst van bank-platformen die de ontwikkeling een verdere versnelling geven door standaardisering en schaalvergroting. Hier zijn belangrijke parellellen met wat eerder gebeurde bij de markt voor mobiele diensten (de ‘appstores’).


Delen



Er zijn 1 reacties op dit artikel

  • Mollie is alles omtrent digitaal betalen. Wat willen banken? Dat je alles digitaal doet zodat alles na te volgen is. Mollie en de banken-wereld spelen hier elkaar gewoon in de hand.

    geplaatst op

Plaats zelf een reactie

Log in zodat je (in het vervolg) nóg sneller kunt reageren

Vul jouw naam in.
Vul jouw e-mailadres in. Vul een geldig e-mailadres in.
Vul jouw reactie in.

Herhaal de tekens die je ziet in de afbeelding hieronder


Let op: je reactie blijft voor altijd staan. We verwijderen deze dus later niet als je op zoek bent naar een nieuwe werkgever (of schoonmoeder). Reacties die beledigend zijn of zelfpromotioneel daarentegen, verwijderen we maar al te graag. Door te reageren ga je akkoord met onze voorwaarden.